پرداختن به اقتباس و ادبیات، بنیه فیلم‌نامه‌نویسی را درسینمای ایران قوی می‌کند

تاریخ انتشار: شنبه ۲۰ مهر ۱۳۹۸ | ۱۸:۲۳ ب.ظ
پرداختن به اقتباس و ادبیات، بنیه فیلم‌نامه‌نویسی را درسینمای ایران قوی می‌کند سعید عقیقی، ضمن اشاره به این‌که فقر ادبیات موجب آن است که فیلم‌نامه‌نویس‌های کشور، درام‌نویس شناخته نشوند و فیلمنامه‌ها به عنوان آثار قوی که پایه ادبی محکمی دارند محسوب نشوند، پرداختن به مقوله اقتباس را از یک طرف عامل توجه به ادبیات و از طرف دیگر تقویت‌کننده بنیه فیلمنامه‌نویسی در سینمای ایران دانست. به گزارش […]

سعید عقیقی، ضمن اشاره به این‌که فقر ادبیات موجب آن است که فیلم‌نامه‌نویس‌های کشور، درام‌نویس شناخته نشوند و فیلمنامه‌ها به عنوان آثار قوی که پایه ادبی محکمی دارند محسوب نشوند، پرداختن به مقوله اقتباس را از یک طرف عامل توجه به ادبیات و از طرف دیگر تقویت‌کننده بنیه فیلمنامه‌نویسی در سینمای ایران دانست.

به گزارش ستاد خبری سی‌وششمین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران؛ سعید عقیقی، منتقد و مدرس فیلمنامه‌نویسی که قرار است از کتاب وی با عنوان «داستان‌گویی در فیلم کوتاه؛ معیارها و درس‌گفتارها» در ایام برگزاری این دوره از جشنواره رونمایی شود، در مورد انگیزه خود برای تألیف این کتاب گفت: «بعد از دو دهه تدریس و یک دهه تمرکز روی فیلم و فیلم‌نامه کوتاه به این نتیجه رسیده­ام که به جز کتاب «فیلم کوتاه از مفهوم تا تولید» اثر دان‌ گرسکیس، کتاب مدون دیگری درباره فیلمنامه‌نویسی نداریم، هر چند نمونه‌‌های دیگری هم که موجود است چندان متمرکز نیست و جسته‌ گریخته به این موضوع پرداخته­اند، با این حال همان تعداد کم هم کاربرد عملی ندارد.»

عقیقی همچنین درباره اثر خود افزود: «هنرجویان بیشتر راجع به تئوری فیلمنامه‌نویسی چیزهایی می‌شنوند و می‌خوانند اما در عمل کمکی برای نگارش فیلم‌نامه به آن‌ها نمی‌کند. کتاب «داستان‌گویی در فیلم کوتاه؛ معیارها و درس‌گفتارها» ترکیبی از روش تئوری و روش کارگاهی است که با مثال‌هایی که سر کلاس با آن‌ها روبرو می‌شویم پیش می‌رود، مستقیماً سوال هنرجو وارد کتاب می‌شود و سلسله بحث‌هایی پیش می‌آورد که چه در مورد روایت و چه در مورد شخصیت‌پردازی، دیالوگ و اقتباس، در این کتاب نمونه‌های زیادی از فیلم‌های ایرانی و خارجی وجود دارد. این کتاب کمک می‌کند هنرجویان با روش عملی کاربردی آشنا شوند و حتی نمونه فیلم‌نامه‌هایی که سر کلاس شکل گرفته و مراحل مختلف شکل‌گیری از طرح تا فیلم‌نامه عملاً در اختیار خواننده قرار می‌گیرد.»

نویسنده فیلم‌نامه «شب‌های روشن» عنوان کرد: «اوایل امسال کار نگارش این کتاب به پایان رسید اما کمی برای چاپ آن فاصله افتاد. متولی انتشار این کتاب، انجمن سینمای جوانان است که در چاپ این کتاب با نشر آبان همکاری می‌کند. در حال حاضر ویراستاری آن تمام شده و در مرحله صفحه‌بندی است. همچنین در این کتاب یک فصل هم به مقوله اقتباس اختصاص دارد و نمونه‌ای از داستان آنتوان چخوف به عنوان شکل اقتباس – که یک صحنه از داستان تبدیل به فیلم‌نامه می‌شود – به صورت کامل آمده است.»

این نویسنده درباره اهمیت اقتباس در سینمای ایران و نحوه پرداخت به آن تاکید کرد: «فیلمنامه شب‌های روشن یک نمونه اقتباس موفق بود. ما قبل از شب‌های روشن نمونه‌هایی از اقتباس را از ناصر تقوایی یا داریوش مهرجویی در سینما داشتیم. آن‌ها داستان‌هایی از همینگوی، ایبسن و داستان‌هایی از گلی ترقی را اقتباس کردند که اقتباس­های موفقی به شمار می­آید.»

عقیقی افزود: «آنچه با دیدن فیلم‌های کوتاه و بلند می‌توانیم به آن اشاره کنیم فقر ادبیاتی است. در واقع فقر ادبیات باعث می‌شود شرایط به سمتی برود که ما نتوانیم به عنوان درام‌نویس به فیلم‌نامه‌نویس‌های‌مان نگاه کنیم و نمی‌توان فیلم‌نامه‌های آن‌ها را به عنوان فیلم‌های قوی که پایه ادبی محکمی دارند محسوب کنیم. به همین دلیل فرض من این است که پرداختن به مقوله اقتباس از یک طرف ما را متوجه ادبیات می‌کند و از طرف دیگر بنیه فیلم‌نامه‌نویسی را درسینمای ایران قوی می‌کند. متأسفانه به این مقوله کمتر توجه می‌شود».

نویسنده فیلمنامه «صداها» گفت: «شما فیلم‌نامه‌های اقتباسی بسیار کم می‌بینید. شاید تکه‌هایی از فیلم‌های دیگر را ببینید که برداشته شده اما اسم آن اقتباس نیست. اقتباس یعنی گرفتن روح و اسکلت کلی یک اثر و تبدیل آن به فیلمی که در فرهنگ عمومی بتواند پاسخگو باشد. نمونه بسیار خوب آن «ناخدا خورشید» اثر ناصر تقوایی است که طوری شخصیت این ناخدای جنوبی را به شکل داستان همینگوی روایت می‌کند که شما احساس نمی‌کنید این داستان یک فرهنگ دیگری را توضیح می‌دهد و باور می‌کنید که این داستان در جنوب اتفاق افتاده است.»

این منتقد سینما درباره برگزاری جشنواره فیلم کوتاه یادآور شد: «اولین چیزی که در جشنواره فیلم کوتاه جایش خالی احساس می­شود، فشار و تأکید بیش از اندازه به مقوله آموزش است. آموزشی که از طریق ورک­شاپ‌ها و پنل‌ها در طول جشنواره می‌تواند اتفاق بیفتد. چون احساس می‌کنم بحث آموزش چه در مورد مربی‌ها و چه در مورد هنرجویان بسیار کم اتفاق می‌افتد.»

عقیقی در خاتمه گفت: «دو سال پیش در کمیته انتخاب این جشنواره بودم که نزدیک به هزار فیلم کوتاه به دفتر جشنواره رسیده بود و واقعا رقم زیادی است. متاسفانه بالای ۹۶۰ اثر اصلا قابل دیدن نبودند و استاندارد بسیار پایینی داشتند. این نشان می‌دهد که اصلا مقوله آموزش اتفاق نیفتاده است. سال گذشته هم یکی از دوره­های ناامید کننده نسبت به سال­های گذشته برای فیلم‌های کوتاه بود؛ این را با مشاهده و آمار می‌گویم. سال گذشته نشان داد که نگاه‌ها به سمت تولید فیلم کوتاه به هر قیمت رفته و به همین دلیل کمیت بسیار بالاست ولی کیفیت پایین است. در این دو سال اخیر این قبیل مشکلات در فیلم‌سازی وجود داشته است.»

سی‌وششمین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران به‌دبیری سیدصادق موسوی، ۱۹ تا ۲۴ آبان‌ماه سال جاری در پردیس سینماگالری ملت برگزار می‌شود.

ديدگاه بسته شد.

آخرين اخبار
پر بحث ترين
آیین‌‎نامه سی و ششمین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران
جدول کلاس های انجمن سینمای جوانان استان بوشهر در فصل تابستان
محل كد آمار